Project medische detectiehonden

Onze honden worden getraind om darmkanker op te sporen

De trainers en medische detectiehonden samen op de bank

Honden staan bekend om hun ongeëvenaarde reukvermogen. KNGF Geleidehonden en VUmc zijn daarom bezig met een onderzoek waarin honden worden getraind in het opsporen van darmkanker in ontlastingsmonsters. Beide partijen hopen met het onderzoek aan te tonen dat de honden in de toekomst mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan de grote puzzel van het vroegtijdig opsporen van darmkanker.

KNGF Geleidehonden gaat vol vertrouwen de laatste fase van de pilot in.  De medische detectiehonden hebben in voorgaande fasen laten zien dat ze darmkanker kunnen signaleren. Dit wil het projectteam nu verder wetenschappelijk onderbouwen aan de hand van een uitgebreide vervolgstudie. Er zijn daarom meer honden en meer verschillende monsters opgenomen in de training. 

Deze pilot is mede mogelijk gemaakt door steun van ASN Bank, Stichting Zabawas en W.M. de Hoop Stichting.

Start pilot

Begin 2014 startte KNGF Geleidehonden in samenwerking met VUmc de pilot ten behoeve van het vroegtijdig opsporen van darmkanker door medische detectiehonden. Spelenderwijs leerden de honden ontlastingsmonsters van patiënten met darmkanker te onderscheiden van controlemonsters (van patiënten zonder darmkanker). Deze kankerdetectiemethode kan in de toekomst mogelijk bijdragen aan verdere wetenschappelijke ontwikkeling van de vroege diagnose van darmkanker en daarmee een grotere kans op herstel.

Huidige status

KNGF Geleidehonden traint met 8 medische detectiehonden in opleiding. De tussentijdse resultaten zijn veelbelovend; de honden gaven in training in maar liefst 90% van de gevallen de juiste monsters met darmkanker aan. In 91% van de gevallen negeerden ze correct de controlemonsters. 
5 honden zijn vanaf het begin van de pilot betrokken, de andere 3 speurneuzen zijn begin 2017 aan de training begonnen en moeten de herhaalbaarheid van de training en de positieve resultaten aantonen. Zij zijn nu klaar voor de testfase waarin wordt geregistreerd wanneer zij ontlastingsmonsters met darmkanker juist aangeven en controlemonsters correct negeren. De 5 oudgedienden worden op dit moment voorbereid op de laatste fase van de pilot.  

Vervolg pilot

De laatste fase van de pilot betreft een dubbelblinde test. Hierin wordt gewerkt met nieuwe ontlastingsmonsters en alleen het ziekenhuis weet welke monsters van patiënten met darmkanker zijn en wat controlemonsters zonder darmkanker zijn. Het projectteam hoopt de pilot in de zomer van 2018 af te ronden. Over de vertaling naar de praktijk wordt nog nagedacht. 

Over de training

Bij KNGF Geleidehonden is een speciale trainingsruimte ingericht waar de medische detectiehonden zonder afleiding trainen op geurdetectie. De honden verblijven als huishond bij vrijwilligersgezinnen thuis en komen twee tot drie keer per week voor een trainingssessie naar KNGF Geleidehonden. Elke hond maakt dan vier “runs” langs een geurcarrousel. In iedere run ruikt de hond aan acht ontlastingsmonsters. Per training krijgt de hond in totaal 32 geuren aangeboden van patiënten met darmkanker en controlepersonen zonder darmkanker.

Training medische detectiehonden I KNGF Campus

De honden worden spelenderwijs getraind. De trainers leren de honden de geur van darmkanker te associëren met de geur van hun favoriete speeltje. Zodra ze dit doorhebben, wordt de geur van het speeltje weggelaten en blijft de herkenning van de “geur van darmkanker” over. Bij het juist detecteren van darmkanker of correct negeren van een controlemonster worden de honden beloond met spel. 

Tijdlijn van het medische detectiehonden project

Medische detectiehonden in de media 

  • Kunnen honden in de toekomst echt aan het werk worden gezet om kanker op te sporen in het ziekenhuis? Lees het artikel uit Quest nr 8 uit 2017 (pdf) over Dokter Hond.
  • In deze aflevering van het tv-programma Nederland in 2050 wordt gekeken naar de medische toekomst. Natuurlijk nemen ze dus ook een kijkje bij onze medische speurneuzen. 
  • Dat honden in staat zijn bepaalde ziektes bij mensen op te sporen, was bekend. Nieuw onderzoek van KNGF Geleidehonden en het VUmc lijkt nu echter ook aan te tonen dat ze darmkanker kunnen ruiken. Hoe leer je een hond dat? En betekent dat dat binnenkort elk ziekenhuis zijn eigen kennel heeft? Lees het artikel in Weet Magazine (pdf).
  • Bekijk de doordringende commercial over onze speurneuzen.

How do dogs "see" with their noses? - Alexandra Horowitz

In dit filmpje wordt geïllustreerd hoe de hondenneus eigenlijk werkt. Je hebt misschien de uitdrukking wel eens gehoord dat honden "zien met hun neus". Maar de verbazende neusarchitectuur van deze dieren brengt een volledige wereld aan het licht die veel verder reikt dan wat wij kunnen zien. Alexandra Horowitz verduidelijkt hoe de neus van een hond het verleden, de toekomst en zelfs onzichtbare dingen kan ruiken.