Onderzoek meerwaarde zorghond bij therapie verstandelijk gehandicapten

Een dame geeft een hondenkoekje aan een therapiehond die op de grond ligt

Een goede manier om de sociale vaardigheden van mensen met een verstandelijke beperking te verbeteren is letten op wat een hond doet. Dat is gebleken uit een innovatieve pilot van KNGF Geleidehonden en landelijke zorgorganisatie Philadelphia. Deze pilot is uitgebreid naar drie locaties van Philadelphia.


Drie groepen verstandelijk beperkte cliënten van verschillende leeftijden en niveaus krijgen een training met een speciaal opgeleide hond. Samen met de hond, diens begeleider en een vaste therapeut worden er activiteiten en oefeningen gedaan.

Verfijning therapie en wetenschappelijk onderzoek

Ellen Greve, directeur KNGF Geleidehonden: ‘Wij zijn altijd op zoek naar innovatieve manieren om onze honden in te zetten voor mensen met een serieuze zorgvraag. Het project valt onder de noemer Animal Assisted Therapy (AAT). Dit is een vorm van therapie waarin een dier – in dit geval een hond – tijdens opeenvolgende therapiesessies een toevoeging vormt om cliënten bepaalde vaardigheden aan te leren. Naast het verfijnen van de therapie, onderzoeken we momenteel de effecten van de sessies op korte en lange termijn. Dit onderzoek doen we in samenwerking met de sectie Antrozoölogie van de Open Universiteit Heerlen, die zich toelegt op een academische benadering van de mens-dier relatie vanuit de psychologie. In april worden de eerste resultaten over de korte termijneffecten verwacht.’

Geen knuffelsessies

Patricia Delorme, als psychosociaal therapeut verbonden aan KNGF Geleidehonden, geeft de therapie inmiddels op verschillende locaties van Philadelphia. ‘Het zijn zeker geen knuffelsessies’, vertelt ze. ‘We zien dat de activiteiten die we ondernemen leiden tot een verbetering van de sociale vaardigheden. Omdat we te maken hebben met een doelgroep die moeilijk leert gaat het om kleine dingen. Zo kwam een van de bewoners door de reactie van de hond zelf tot inzicht dat ze te luid praat.’

Welzijn en werkplezier van zorghond essentieel

Naast de psychosociaal therapeut die zich vooral op de cliënten richt, is er ook een hondentrainer van KNGF Geleidehonden aanwezig die zich focust op het welzijn van de hond, zodat die zich ook prettig blijft voelen. Patricia: ‘Dit is om ervoor te zorgen dat de hond met plezier werkt. Je kunt niet iedere hond zomaar inzetten bij de sessies.’

Unieke samenwerking

Ook de medewerkers van de zorginstelling volgen een speciale training met de zorghond en dat is uniek. Zij leren voortborduren op de ervaringen die de cliënten tijdens de therapie opdoen. Ze krijgen tips hoe ze deze kunnen inpassen in het dagelijkse leven in de zorgorganisatie. Philadelphia projectleider Irna Hoiting licht toe: ‘Tijdens de sessie met de hond wordt er bijvoorbeeld aandacht besteed aan het geven van complimenten. De begeleiders leren hoe ze bewoners kunnen motiveren om meer complimenten te geven, maar ook welke voorbeeldfunctie ze daarbij zelf hebben.’

Rapportage van bevindingen en resultaten

In 2013 ging de pilot met de inzet van zorghonden op een locatie voor verstandelijk beperkte jongeren in Amsterdam van start. De uitkomsten waren dermate zinvol dat KNGF Geleidehonden en Philadelphia besloten de samenwerking uit te breiden met een voor elke doelgroep afgestemd programma. In november 2015 is het project op drie locaties ingezet. Het programma bestaat uit tien sessies en wordt door maximaal vier cliënten per groep gevolgd. In het voorjaar van 2016 kunnen de onderzoekers iets zeggen over de korte termijneffecten van de inzet van de zorghonden. De complete rapportage met bevindingen en resultaten wordt dit najaar verwacht.

Lees het interview met begeleider Esther over haar ervaringen met deze zorghond.