Ten Geleide #90
Roltrapgebruik door geleidehonden
Inhoud
« : »
Voorwoord
Een van de mooie dingen van werken voor KNGF Geleidehonden is de grote betrokkenheid van iedereen om ons heen. We hebben het al vaak gehad over de inzet en loyaliteit van de puppypleeggezinnen, de fokgastgezinnen, de ambassadeurs en de vrijwilligers die ons helpen met allerlei dingen in en om de kennels. Uit hun samenwerking met ons blijkt een enorme betrokkenheid die wij, we kunnen het niet vaak genoeg zeggen, ontzettend waarderen.
Bij het maken van Ten Geleide valt uw betrokkenheid op uit het grote aantal inzendingen, reacties en suggesties. Lezers sturen ons spontaan hun leuke en soms minder leuke belevenissen met hun pup of geleidehond. De inzendingen van geleidehondgebruikers over de pensionering of het overlijden van hun hond zijn altijd indrukwekkend en 'even slikken'. Uit deze verhalen blijkt hoezeer er van onze geleidehonden gehouden wordt en hoe slecht ze gemist kunnen worden. In deze uitgave kunt u de hommages aan twee onmisbare en zo gemiste honden lezen.
Een heel vrolijk en bijzonder verhaal ontvingen wij van de ouders van Max. Max is een van de jongens die begeleid wordt door een autismegeleidehond. Voor het eerst ging het gezin met de autismegeleidehond Joël op reis. Op de korte vraag onzerzijds, hoe de vakantie was, volgde een prachtig vakantieverslag, dat wij u niet wilden onthouden. Het enthousiasme en de blijdschap spreken boekdelen. Hoewel het nog te vroeg is om definitieve uitspraken te doen over ons proefproject autismegeleidehonden, zijn verhalen als deze wel heel bemoedigend.
Reacties en vragen van lezers zijn voor ons belangrijk. U bent onze voelhorens voor wat er leeft met betrekking tot de geleidehond. Een vraag over roltrappen van een van onze geleidehondgebruikers was aanleiding dit onderwerp weer eens bij de kop te pakken. Hoofd Opleidingen Peter van der Heijden geeft in een interview antwoord op de regelmatig terugkerende vragen. We begrijpen dat het, juist voor de mobiele geleidehondgebruiker, lastig is om alternatieven te zoeken voor de steeds vaker gebruikte roltrap. Onlangs nog, hebben wij daarom roltrapgebruik door geleidehonden heroverwogen. De conclusie is dat de roltrap een 'no go area' voor de geleidehond moet blijven. Het risico op ongelukken is gewoonweg te groot om alles wat de geleidehond wel te bieden heeft, in de waagschaal te stellen.
Voor velen van u staat de vakantie voor de deur. Ik hoop dat u ook tijdens de zomermaanden uw voelhorens wilt blijven uitsteken. Door uw ervaringen met ons te delen, kunnen wij andere geleidehondgebruikers, puppypleeggezinnen en fokgastgezinnen optimaal informeren en blijven inspelen op actuele zaken. Ik wens u een ontspannen, zonnige vakantie en een veilige thuiskomst.
Met vriendelijke groet,
Ellen Greve
Directeur
« : »
UPDATE PROEFPROJECT AUTISMEGELEIDEHONDEN
Tot en met nu
Vier kinderen, vier labradors, vier gezinnen. In het voorjaar van 2007 ging het proefproject autismegeleidehonden van start. Doel was jonge kinderen met een autismespectrum stoornis en hun gezinnen een grotere mobiliteit, veiligheid en onafhankelijkheid te bieden. En daarmee, met grote woorden, 'meer kwaliteit van leven'. Nu, een jaar en vier autismegeleidehonden verder, kunnen we, zij het voorzichtig, iets zeggen over de resultaten. De belangrijkste conclusie is misschien wel dat vier autismegeleidehonden te weinig is om conclusies te kunnen trekken. Het proefproject zal daarom tot medio 2009 doorgaan. Het is de bedoeling nog circa vier honden op te leiden. Pas dan zal er voldoende informatie en ervaring zijn om een beslissing te nemen over voortzetting van deze dienstverlening.
Positief
Wat we al wel kunnen zeggen is dat de bevindingen tot nu toe positief zijn. Drie van de vier autismegeleidehonden hebben inderdaad gebracht wat de gezinnen en wij ervan verwachtten. Een autismegeleidehond is niet bij het gezin gebleven. In tegenstelling tot de andere kinderen was de toename in mobiliteit voor dit jongetje niet voldoende en toonde deze hond zich bovendien minder geschikt voor het werk.
Dankbare taak
Uit de door de ouders bijgehouden dagboekjes en de regelmatige evaluatiegesprekken en observaties blijkt dat de honden bij de drie andere kinderen daadwerkelijk een grote toegevoegde waarde hebben. Meer rust, gedragsverbeteringen, meer contact met de buitenwereld, hogere concentratie en vooral ook een grotere actieradius voor het hele gezin zijn de positieve effecten die de ouders rapporteren. De goede berichten tonen aan dat de autismegeleidehonden in deze gezinnen een dankbare, zinvolle taak vervullen. Meer nog dan uit de rapportages, blijkt dat uit het vakantieverhaal van Max en zijn autismegeleidehond Joël.
'Een heerlijke vakantie met en vooral door Joël'
Elke Siebelink, moeder van Max (5): 'De vakantie was geweldig. Nogmaals een groot bedankje dat Joël bij ons mocht komen. Ja, mede dankzij hem heeft Max, en daardoor wij ook, een goede reis en een fijn verblijf gehad. De tijd op Schiphol vóór vertrek, de vlucht, de aankomst en de transfer naar ons huisje gingen perfect. Max vond zijn veiligheid bij Joël. Hij kroop zowat in hem als hij iets spannend vond. Hij ging heerlijk tegen hem aanliggen als we moesten wachten. Ook Joël had vooral vakantie. Lekker samen wandelen in de bergen en een keer mee naar het strand. Alles ging even goed.'
'Nog beter ging het op de terugweg. Op de luchthaven van Kefalonia was degene die de vlucht regelde dol op labradors. Ze was Engelse en had een programma op Animal Planet gezien over autism guiding dogs. Ze was zeer geïnteresseerd. Vanaf dat moment waren Max en Joël echte VIPS en wij hierdoor natuurlijk ook. We mochten als eerste inchecken, konden daarna zo lang mogelijk buiten blijven, voordat we als eerste het vliegtuig in mochten. We zaten met z'n allen op rij één. Max was tijdens het inchecken erg gefixeerd op de lopende band, waar de koffers op moesten. Hij wilde blijven kijken, was erg koppig en wilde niet weg. Het mooie van de aanwezigheid van Joël was dat ik Max via Joël kon bereiken en doorbreken in zijn fixatie zonder dat hij ontlaadde. Het is namelijk echt niet leuk als alle ogen van een rij wachtende mensen op je gericht zijn, terwijl Max 'losgaat'. Nu was Joël een mooie afleiding. Ik vertelde Max wat er ging gebeuren en gaf Joël het commando te gaan. Ik hoefde nu geen strijd met Max aan te gaan. Joël heeft het goed gedaan tijdens de vlucht. Ik had wat kauwstaafjes voor hem meegenomen zodat hij geen last van zijn oren zou krijgen tijdens de start en de landing. Hij lag keurig op zijn deken en leek nergens last van te hebben. Transavia was zeer meewerkend. Ze hadden zelfs een fles water voor hem. Gelukkig heeft hij het schoon en droog gehouden ondanks een vlucht van zeven uur. Max was de hele vlucht met de lijn aan Joël verbonden. Dit bracht hem rust. We hebben een heerlijke vakantie gehad met, maar vooral door Joël.'
« : »
'Op de hoogte'
In de rubriek 'Op de hoogte' worden steeds de overzichten van alle afleveringen en overlijdensberichten van geleidehonden in het afgelopen kwartaal gepubliceerd.
Afgeleverde combinaties cliënt/geleidehond
Eerste hond
De heer R. Kettelerij uit Maurik
Met Nemo (lab x golden)
Pleeggezin: Fam. Westphal, Barendrecht
Fam. Van Beek, Alkmaar
Mevrouw A. Piers uit Nijmegen
Met Mickey (Duitse herder x lab.)
Pleeggezin: Fam. De Waard, Ede
Fam. Bijsterbosch, Westzaan
Mevrouw K. de Wit uit Druten
Met Silla (lab. x golden)
Pleeggezin: Fam. Smulders, Huizen
De heer E.R. Hosman uit Huizen
Met Spike (lab. x golden)
Pleeggezin: Fam. Van der Klauw, Amstelveen
Mevrouw A. Fischer uit Roermond
Met Wanja (labrador)
Pleeggezin: Fam. Koster, Woerden
De heer R. Cleef uit Roermond
Met Rocco (Duitse herder)
Pleeggezin: Fam. Bos, Hoorn
i.s.m. Geleidehondenopleiding Ans L'abee
Mevrouw M.A. Korpershoek uit Zeist
Met Turan (labrador)
Pleeggezin: Fam. Verbeek, Amersfoort
Mevrouw P.B. de Ruijter uit Hardinxveld - Giessendam
Met Victor (Duitse herder x lab.)
Pleeggezin: Fam. Lieve, Zwijndrecht
Vervangende hond
Mevrouw G. van Haaren uit Boxtel
Met Pretty (labrador)
Pleeggezin: Fam. Polderman, Leiden
i.s.m. Geleidehondenopleiding Ans L'abee
De heer H. de Haas uit Druten
Met Raiza (Duitse herder)
Pleeggezin: Fam. Vegting, Amstelveen
Mevrouw A. Reijns uit Enschede
Met Spotty (lab x golden)
Pleeggezin: Fam. Buter, Assen
Fam. Van der Laan, Stein
Mevrouw M. Reijnders uit Tilburg
Met Xander (labrador)
Pleeggezin: Fam. Van Herpen, Dordrecht
Fam Bos, Hoorn
Mevrouw C.J. van Eyk uit Rotterdam
Met Olivia (lab x golden)
Pleeggezin: Fam. De Kock, Tiel
Fam. Cornelis, Blauwestad
De heer N.C. Schlepers uit Slagharen
Met Seven (lab. x golden)
Pleeggezin: Fam. Van Lingen, Roden
De heer R.A. Dunker uit Groningen
Met Udo (labrador)
Pleeggezin: Fam. Wiegman, Schiedam
De heer G. Crombach uit Kerkrade
Met Udin (labrador)
Pleeggezin: Fam. Durville, Zwanenburg
Mevrouw A. Delahaij uit Amersfoort
Met Radja (Duitse herder)
Pleeggezin: Fam. Truijens, Laren
De heer W. Fleuren uit Groesbeek
Met Noël (lab. x golden)
Pleeggezin: Fam. Visser, Zandvoort
Fam. Van Overbeek, Heukelum
i.s.m. Geleidehondenopleiding Ans L'abee
De heer E. Ventevogel uit Rotterdam
Met Thomas (Duitse herder x lab.)
Pleeggezin: Fam. Leushuis, Hengelo
Mevrouw A. Paalman uit Leek
Met Uska (labrador)
Pleeggezin: Fam. De Weerd, Apeldoorn
Autismegeleidehonden
Familie Kemkers uit Rolde
Met Tika (labrador)
Pleeggezin: Fam. Kortenhorst, Capelle a/d IJssel
Familie Haarhuis uit Waalre
Met Vaizke (Duitse herder x lab.)
Pleeggezin: Fam. Crijns, Utrecht
In Memoriam geleidehonden
Is uw hond na zijn pensionering ter adoptie aangeboden, dan zijn wij niet altijd op de hoogte van zijn overlijden. Wilt u toch een vermelding van het overlijden van uw hond? Meldt u de datum van overlijden dan bij het secretariaat. Wij vermelden het overlijden van uw hond dan in de eerstvolgende Ten Geleide.
Tender van de heer Schlepers, Slagharen
Geboortedatum 7 maart 1994
Datum overlijden: 15 februari 2008
Didi van de heer Dijxhoorn, Nieuwegein
Geboortedatum: 3 maart 1995
Datum overlijden: 21 februari 2008
Benja van mevrouw Van Horck, Swolgen
Adoptiegezin: Fam. Rutten, Meerlo
Geboortedatum: 3 november 1994
Datum overlijden: 19 maart 2008
Kosja van mevrouw Jongeneelen, Roosendaal
Geboortedatum: 25 april 2000
Datum overlijden: 13 april 2008
Ates van mevrouw Nijenhuis, Zeist
Geboortedatum: 26 juni 2001
Datum overlijden: 15 april 2008
Farah van de heer Reijnders, Tilburg
Geboortedatum: 18 april 1995
Datum overlijden: 18 april 2008
Rex van de heer Van der Louw
Geboortedatum: 21 december 1993
Datum overlijden: 2 mei 2008
Eagle van de heer Van Keulen
Geboortedatum:19 oktober 1999
Datum overlijden: 2 mei 2008
Zenith van de heer Van der Knijff
Adoptiegezin: Fam. De Kruijf, Amerongen
Geboortedatum: 6 juli 1994
Datum overliijden: 14 mei 2008
Ouzo van de heer Van Duijn
Geboortedatum: 7 juli 1996
Datum overlijden: 27 mei 2008
« : »
Aan het woord…
In Engeland spreken ze van een 'never ending saga' en ook in Nederland raken we niet uitgepraat over roltrapgebruik door geleidehonden. Er komen steeds meer roltrappen bij en de alternatieven, liften en trappenhuizen, zijn niet altijd pluis. Dus wat te doen? Hoofd Opleidingen Peter van der Heijden neemt de steeds weer opkomende vragen over roltrappen nog eens door.
Peter van der Heijden over roltrapgebruik door geleidehonden
Waarom raken we niet uitgepraat over roltrappen?
Peter: 'Ik denk omdat er sprake is van een tegenstelling. Geleidehonden helpen hun baas van A naar B en omzeilen daarbij obstakels. Het enige wat daarbij een probleem is, is de roltrap. Daar moet je als geleidehondgebruiker echt een alternatief voor zoeken en dat kan soms lastig zijn. Ik denk dat mensen met hun geleidehond graag àlles willen kunnen. Het grappige is, dat nieuwe scholen roltrappen altijd kiezen als onderwerp dat ze zou onderscheiden van andere scholen. Dat heeft mediawaarde. Ik zal ook niet ontkennen dat het best goed kan gaan. Als je door een rood stoplicht loopt, word je ook niet altijd aangereden, maar wil je het niet onaanzienlijke risico lopen?'
Wat is precies het gevaar?
'Het gevaar zit aan het einde van de roltrap, daar waar de treden wegdraaien naar beneden, achter de zogenaamde kamplaat. In de praktijk is gebleken dat honden daar met hun nagels gemakkelijk tussen kunnen komen. Als dat gebeurt, heb je niet zomaar een gebroken nagel. Het letsel is dan echt gemeen. De poot van de hond wordt langzaam de roltrap ingetrokken. Het vel wordt afgestroopt en het bot wordt verbrijzeld. Als iemand al op het heldere idee komt om de noodknop te bedienen, dan is het te laat. Een roltrap komt met vertraging tot stilstand, omdat iedereen er anders vanaf zou vallen als hij plotsklaps stilstaat.'
Kun je een hond niet leren goed met roltrappen om te gaan?
'Je kunt een hond veel leren. De oplossing in dit geval zou zijn om de hond te leren aan het einde van de roltrap een sprongetje te maken. Hij springt dan over de kamplaat heen. Probleem opgelost, denk je. Maar helaas! Om te beginnen moet je als geleider ruimte maken op de roltrap, door eerst een paar treden voorbij te laten gaan. Zo geef je de hond ruimte om te springen. Dat is op zich wel te doen, ware het niet dat veel mensen de gewoonte hebben om aan het einde van de roltrap stil te staan, om te bekijken waar ze heen willen. De hond zal dan niet meer springen. Hij is getraind om obstakels te vermijden, niet om ertegenaan te springen. Het grootste en onoplosbare probleem is dat je een hond wel kan leren dat hij een sprongetje moet maken, maar je kunt hem niet uitleggen waarom hij dat moet doen. De eerste tijd zal hij uit gewoonte springen. Naarmate routine ontstaat, zal de hond tot de conclusie komen dat het sprongetje weinig toevoegt en het achterwege laten.'
Waarom doen buitenlandse scholen wel aan roltraptraining?
'Vooral in Amerika krijgen sommige geleidehonden roltraptraining. Als je de instructeurs ernaar vraagt, dan zullen ze je vertellen dat ze het alleen noodgedwongen doen. Als het echt niet anders kan. De afstanden in winkelcentra, stations en vliegvelden zijn daar heel anders dan hier. Soms zijn er geen alternatieven voor roltrappen. Bovendien, trappenhuizen en liften liggen vaak heel afgelegen en er houden zich mensen op waar je liever niet mee geconfronteerd wilt worden. In Nederland zijn ook wel ongure trappenhuizen en liften, maar hier zijn de risico's kleiner en er zijn, met wat extra moeite, vrijwel altijd alternatieven voor de roltrap te vinden.'
Bij de aanleg van de nieuwe Noord-Zuidlijn in Amsterdam mocht KNGF Geleidehonden meedenken over de meest optimale situatie voor geleidehondgebruikers. De stations aan deze lijn liggen op forse diepte en zullen alleen toegankelijk zijn door roltrappen of de lift. Er komen geen trappen, maar de glazen liften bevinden zich tussen de roltrappen op een veilige plek. De sessie met de gemeente over de Noord-Zuidlijn was aanleiding om de roltraptraining van de geleidehonden te heroverwegen. Het Liftinstituut, de keuringsinstantie van transportapparaten als liften en roltrappen, heeft laten weten dat roltrapgebruik door honden 'uitermate onverstandig' is. Er zijn om die reden Europese veiligheidsnormen die honden op roltrappen verbieden.
Dus honden op roltrappen zijn in heel Europa wettelijk verboden?
'Dat klopt. Het mag alleen als je de hond draagt. Wij vinden dat geen optie. Een hond van minstens 30 kilo til je niet zomaar op. Temeer omdat hij niet gewend is opgetild te worden en dus waarschijnlijk zal gaan spartelen.'
Mag een hond wel op een stilstaande roltrap?
'Dat zou mogen omdat er dan geen gevaarlijke draaiende delen zijn. Je moet dan wel heel zeker weten dat de roltrap niet, als je halverwege bent, weer gaat draaien. Het stilzetten van roltrappen doe je, lijkt mij, alleen als er echt geen alternatief is en dan in overleg met het aanwezige personeel. Je moet je daarbij wel realiseren dat een geleidehond wordt opgeleid om de roltrap te weigeren. Als je hem op een stilstaande roltrap laat gaan, duw je hem door die weigering heen. Dat is stressvol voor de hond en het gevaar bestaat dat hij de roltrap een volgende keer niet meer weigert.'
Zijn er sancties als geleidehondgebruikers toch de roltrap nemen?
'Ik denk niet graag in termen van sancties. Wij hebben met onze geleidehondgebruikers als het gaat om het welzijn van de hond een basis van vertrouwen. Ik denk bovendien dat 99,9% van onze cliënten liever kiest voor de veiligheid van hun hond, die op zoveel andere punten zoveel te bieden heeft. De vraag is of je dat alles in gevaar wilt brengen, vanwege die roltrap. Er is in Nederland altijd een alternatief. Maar om je vraag toch te beantwoorden, de geleidehondgebruiker is volgens de bruikleenovereenkomst verantwoordelijk voor het welzijn van de hond. Als iemand zich dus meldt met een geleidehond met een op de roltrap afgerukte teen, dan zijn wij wel wat meer dan alleen maar verdrietig.'
Wat doe je in noodgevallen?
'Nood breekt wetten. In noodgevallen kies je dus eerst voor je eigen veiligheid en als het kan ook voor die van je hond. Als er bijvoorbeeld een treinstel van de metro in brand staat en je moet zo snel mogelijk bovengronds zien te komen, kies je de snelste route. Als dat de roltrap is, dan neem je die. De roltrappen zullen dan allemaal dezelfde kant opgaan om de mensenmassa zo snel mogelijk naar buiten te brengen. Wij verwachten dat de hond in de grote stroom mee zal lopen en de roltrap dan niet zal weigeren.'
« : »
Van het voorzorgbezoek hangt veel af
Een eenzame goudvis zwemt rond in een groot aquarium. Verder zijn er geen huisdieren te bekennen in huize Hatamy. Maar daar komt snel verandering in, want Arash Hatamy heeft zijn elfjarige dochter Diana een jong poesje beloofd en zelf hoopt hij volgend jaar een geleidehond te hebben. Daarom krijgt hij vandaag bezoek van senior instructeur Frans Heitz. Van dit zogenaamde voorzorgbezoek hangt veel af.
'Wat vind je leuk aan honden?' is een van de vele vragen die Frans Heitz op Arash Hatamy afvuurt. Arash moet daarover even nadenken. 'Ik heb honden altijd al leuk gevonden. Om konijnen of dat soort huisdieren geef ik niet veel, maar dieren waarmee je iets kunt doen, zoals knuffelen, stoeien, aaien, contact maken, vind ik leuk', vertelt Arash. Hij komt oorspronkelijk uit Iran. Daar is het niet echt gebruikelijk om een hond als huisdier te hebben. 'Maar ik heb altijd van dieren gehouden', zegt Arash. 'Al vind ik het moeilijk om precies onder woorden te brengen wat er dan zo leuk aan honden is. Ik heb tenslotte nog nooit een eigen hond gehad.'
Arash Hatamy is slechtziend geboren. Inmiddels ziet hij met zijn ene oog helemaal niets meer, met het andere nog zo'n 3%. Ooit maakte hij deel uit van het Olympisch atletiekteam voor gehandicapten van Iran. Toen zijn team in 1990 in Nederland was, stapte Arash eruit en vroeg hier asiel aan. Inmiddels woont hij al 18 jaar in Nederland. Arash heeft een druk bestaan. Hij heeft twee dochters (een van elf en een van zes jaar), doet aan sport (showdown, een soort tafeltennis voor visueel gehandicapten), werkt twee dagen per week als vrijwilliger in Deventer en daarnaast bezoekt hij graag vrienden. Arash redt zich aardig met zijn stok, maar hij zou zich graag makkelijker verplaatsen. 'Ik doe nu nog veel samen met mijn vrouw', vertelt hij. 'Maar we gaan scheiden. Dat betekent dat ik straks zelf die vrienden wil kunnen opzoeken. Dat is een van de redenen om een geleidehond aan te vragen. Ik wilde al veel eerder een hond, mijn kinderen vinden het ook geweldig, maar mijn vrouw houdt absoluut niet van honden en katten. En ja, als iemand in huis daar zo op tegen is, dan kun je dat niet doen.'
Genoeg werkaanbod
Nu heeft Arash contact gezocht met KNGF Geleidehonden. Hij heeft een aanvraagformulier ingevuld en een telefonisch intakegesprek gevoerd met een medewerker van de afdeling Opleidingen. Als iemand op basis daarvan geschikt lijkt voor een hond, volgt een zogenaamd voorzorggesprek. Er komt dan een senior instructeur op huisbezoek voor een uitgebreid gesprek. Bij Arash is dat nu zo ver. Tijdens een open dag bij KNGF Geleidehonden heeft hij trouwens al even gelopen met een geleidehond.
Belangrijk is dat iemand die een geleidehond wil, genoeg werkaanbod heeft voor de hond. Elke dag alleen even naar de bakker om de hoek, is niet genoeg. Op verzoek van Frans somt Arash zijn wekelijkse bezigheden op: 'Twee of drie keer per week de kinderen naar school brengen en weer ophalen, een kleine tien minuten lopen hier vandaan. Twee keer per week naar Deventer voor vrijwilligerswerk. Na de scheiding zal ik straks ook vaker zelf boodschappen moeten doen, dus minstens een paar keer per week naar de supermarkt, een keer naar het winkelcentrum en een keer naar het centrum van Apeldoorn voor speciale boodschappen. Een keer per week sport en dan nog vrienden bezoeken van Arnhem tot Veenendaal en Tiel.' Dit werkaanbod is voldoende, vindt instructeur Frans.
Veilig uitlaten
Nadat Frans al deze informatie zorgvuldig genoteerd heeft, wil hij buiten een stukje lopen met Arash. Frans kijkt naar het looptempo van Arash en hoe hij zich redt met zijn taststok. Arash blijkt een flink tempo te hebben. Rap beent hij door de wijk. Doel is het nabij gelegen park, want Frans wil ook meteen zien of Arash zijn geleidehond hier straks veilig kan uitlaten. Het park grenst aan een woonwijk en er zijn heel wat doorgangen die naar die woonerven leiden. Daar rijden ook auto's. Frans vindt het niet veilig genoeg voor de hond. Iets verderop in het uitgestrekte park is gelukkig toch een stuk waar de hond los kan lopen zonder direct bij verkeer in de buurt te komen. De nogal smerige sloot die door het park loopt, is bovendien grotendeels afgezet met een stevig hek. Dat is ook handig.
Frans heeft de DogSim meegenomen. Het metalen frame met beugel moet een geleidehond nabootsen en is een uitstekend oefenmiddel voor toekomstige geleidehondgebruikers. Arash neemt de beugel in de hand, Frans stuurt het ding aan. Het is even wennen. Omdat Frans nu eigenlijk voor geleidehond speelt, moet Arash hem commando's geven als links en rechts en dat is een beetje raar. Na even oefenen gaat het steeds beter. Frans adviseert Arash wel om vast DogSim-lessen te nemen, vanwege de ruimtelijke oriëntatie. Je ervaart de omgeving, de ruimte om je heen, namelijk heel anders als je met een stok loopt of met een hond. Daarmee moet je leren omgaan. Arash had dat zelf ook bedacht en hij heeft zelfs al een afspraak voor lessen gemaakt met een mobiliteitsinstructeur.
Wel de lusten, niet de lasten
Terug bij het huis gaat het gesprek nogmaals uitgebreid over het hebben van een hond. Qua enthousiasme en werkaanbod, komt Arash wat de instructeur betreft zeker in aanmerking voor een geleidehond. Het puntje dat extra aandacht nodig heeft, is dat Arash voor zijn eigen gevoel erg weinig ervaring met honden heeft. 'Toen ik net in Nederland was, woonde ik in Friesland bij mensen die ook een hond hadden', vertelt Arash. 'Ik speelde met hem en ging met hem wandelen als ik daar zin in had en vond dat echt heel leuk. Maar het was niet mijn verantwoordelijkheid. Ik had wel de lusten, maar niet de lasten. En natuurlijk ontmoet ik op mijn werk en bij showdown ook mensen met een geleidehond, maar dat is altijd maar kort.' Hij kijkt even peinzend voor zich uit. 'Dus hoe het zal zijn om echt zo'n dier in huis te hebben, er elke dag voor te zorgen, dat wéét ik gewoon niet. Ik denk dat het goed gaat, maar ik kan het niet 100% zeker weten. Er is altijd een verschil tussen theorie en praktijk.'
Overleg
Het komt niet zo vaak voor dat mensen die een geleidehond aanvragen zo weinig contact met honden hebben. 'Toevallig heb ik het pas geleden meegemaakt', vertelt instructeur Frans. 'Een mevrouw die een hond wilde om mobieler te zijn, maar er eigenlijk een beetje bang voor was. Toen is er een vrijwilliger met een hond bij haar op bezoek gegaan en mocht ze ook een paar keer op die hond passen. Het bleek enorm goed te gaan, dus nu staat ze op de wachtlijst.'Vaak komen instructeurs met z'n tweeën naar een voorzorggesprek en hebben ze bovendien een hond bij zich, zodat ze kunnen zien hoe een aanvrager en zijn familie daarop reageren. Maar dit is zo'n dag waarop alles anders gaat dan gebruikelijk, dus is Frans alleen en heeft hij ook geen hond mee. Vandaar dat hij nu tegen Arash zegt: 'Over dit ene puntje wil ik maandag toch even overleggen met het hoofd Opleidingen. Ik wil het niet alleen beslissen. Een hond opleiden kost veel energie en tijd en als iemand dan na een paar weken zegt; ik houd er eigenlijk helemaal niet van om zo'n beest in huis te hebben, dan is dat erg jammer van alle inspanning. Ik denk niet dat dat bij jou gebeurt, maar omdat je zelf heel eerlijk aangeeft dat hier enige twijfel zit, houd ik toch een slagje om de arm. 'Arash begrijpt het volkomen. Hij moet nog één weekendje in spanning zitten of hij op de wachtlijst komt of niet.
Tot opluchting van Arash wil ook hoofd Opleidingen, Peter van der Heijden, het proberen. Arash is erg gemotiveerd, houdt duidelijk wel van honden en eventueel kan er tijdens de wachtperiode nog eens een vrijwilliger met een hond bij hem langs komen. Peter is het met Frans eens dat Arash' eerste geleidehond een "beschaafd" dier moet zijn. Dat wil zeggen: geen brutale dondersteen, ook geen hele slome, maar wel met een makkelijk karakter. Gelukkig kunnen we zo'n hond ongetwijfeld voor hem vinden.
Niet alleen Arash is in de wolken met het besluit dat hij op de wachtlijst komt, ook zijn oudste dochter Diana. Zij heeft straks een poes én een hond in huis!
Over het voorzorgbezoek
Het voorzorggesprek is bedoeld om erachter te komen of iemand die een geleidehond aanvraagt, daar echt geschikt voor is. Hoewel dit soort zaken niet zwart/wit liggen, zijn er wel de nodige voorwaarden waaraan iemand moet voldoen om op de wachtlijst te komen. Hij (of zij) moet blind of zeer slechtziend zijn. Ook moet hij genoeg werkaanbod hebben voor de hond (gemiddeld anderhalf uur per dag). Van honden houden en in staat zijn voor het dier te zorgen is een must. Verder moet de aanvrager zich op straat, met voldoende zelfvertrouwen, zelfstandig kunnen bewegen. Hij moet immers weten waar hij naar toe wil en de hond kunnen aansturen.
Pauline de Bruin
« : »
MULTICULTURELE GROEP BEZOEKT KNGF GELEIDEHONDEN
Sildra komt uit Congo, Mathilde en Maritza van Curaçao. Alejandro woonde vroeger in Bosnië en Kristian in Colombia. Ze maken deel uit van wat zij zelf de Multiculturele Groep Groningen noemen. Ze zijn allen slechtziend of blind en van huis uit hebben ze, om culturele of geloofsredenen, helemaal niets met honden. Wat ze dan bij KNGF Geleidehonden te zoeken hebben? 'We willen niet in vooroordelen blijven hangen.'
Een kwestie van wennen
Honden horen buiten. Ze zijn onrein, gevaarlijk, ze stinken en je vertrouwt er zeker je ziel en zaligheid niet aan toe. Het is een kleine opsomming van vooroordelen waar mensen uit veel niet-westerse culturen mee opgroeien. In Curaçao bijvoorbeeld, toch niet zonder Nederlandse invloeden, hebben wel veel mensen een hond, maar die is er om het erf te bewaken. Deze honden komen zelden in huis, laat staan dat ze deel van het gezin uitmaken. Desondanks willen de leden van de multiculturele groep visueel gehandicapten uit Groningen toch wel graag kennismaken met het mobiliteitsmiddel geleidehond.
Onbekend
'Er is van alles geregeld voor blinden en slechtzienden', vertelt Maritza Raphaela, initiator en organisator van het bezoek aan KNGF Geleidehonden, 'maar niet voor mensen met een andere culturele achtergrond. Veel mensen spreken de taal niet goed en weten de weg in het zorgstelsel niet. Daarbij komt dat de meesten niet, zoals mensen in Nederland, naar een revalidatiecentrum voor blinden en slechtzienden gaan. Daar komen veel mensen toch als eerste in aanraking met de geleidehond. Het hebben van een hond is voor ons ongewoon en een geleidehond als mobiliteitsmiddel is onbekend.'
Vooroordelen
Het doel van de middag is de deelnemers kennis te laten maken met de geleidehond, maar ook met het fenomeen hond op zich. Na een korte introductie over geleidehonden, volgt dan ook meteen maar de kennismaking met vier honden in opleiding. Het verschil wordt snel duidelijk. In tegenstelling tot het gebruikelijke enthousiasme en de vertedering van potentiële geleidehondgebruikers, wordt het viertal uit de kennel met de nodige reserve begroet en pas op aanmoediging geaaid. Ook de vragen zijn anders. In plaats van vragen over toegenomen vrijheid en verbeterde mobiliteit, gaan ze nu vaker over de hond zelf. Hoe moet ik hem uitlaten? Wat moet ik doen als hij agressief wordt en kan ik wat doen aan de stank?
'Veel mensen uit andere culturen hebben een weerzin tegen de gedachte dat een hond de mens vervangt' legt Maritza uit. 'Dat zit geworteld in de cultuur. Toch, je hoort zulke goede dingen over de geleidehond. Je gaat je dan toch afvragen of het ook iets voor ons zou kunnen zijn. Door er over te praten en dit bezoek wordt het minder vreemd. Dankzij de informatie die we hier krijgen, kunnen we een goede keuze maken. Zo blijven we niet in vooroordelen hangen.'
Wennen
'Het is natuurlijk essentieel dat mensen om de hond geven en er goed voor willen zorgen', vertelt Peter van der Heijden, hoofd Opleidingen. 'Het is geen stok die je naar believen in de kast kunt zetten. Laatst nog hadden we een mevrouw uit Kaapverdië, met een mobiliteitsprobleem. Een geleidehond zou een oplossing kunnen zijn, maar gezien haar achtergrond had ze helemaal niks met honden. Een vrijwilliger heeft haar toen een paar keer met een hond opgezocht om haar vertrouwd te maken met het idee. Nu staat ze op de wachtlijst. Ze is helemaal óm. Steeds meer mensen uit andere culturen melden zich bij ons. We zien dat het hebben van een geleidehond voor deze mensen soms offers vraagt. Zo hebben we een geleidehond afgeleverd aan een Turks meisje, dat daardoor een tijd in onmin met haar familie leefde. Toch zette ze door. Zonder hond kon ze, naar eigen zeggen, geen kant op. Nu werkt ze, doet haar boodschappen en wandelt met haar hond. Met haar familie kwam het ook weer goed. Het was een kwestie van wennen.'
« : »
Nieuws en Wetenswaardigheden
Robinson is geleidehond. Regelmatig maakt hij bijzondere, grappige, verdrietige of ontroerende gebeurtenissen mee waarvan hij ieder kwartaal verslag doet in Ten Geleide;
Robinson
Vanuit ons rustige Brabant, gingen we een dagje naar onze hoofdstad. De auto werd aan de rand van Amsterdam geparkeerd en daar stonden we dan. 'Moeten we nog ver lopen', was natuurlijk de eerste vraag die aan mijn baasje werd gesteld. 'Nee, we gaan met de metro', was het antwoord.
In de verte zag ik het station al en het zag er voor mij wel bekend uit. In deze omgeving had ik mijn schooltijd doorgebracht. Roltrappen zijn voor mij verboden terrein, dus moest ik op zoek naar de trap. Dit leverde de eerste boze gezichten van de kids op, maar toen we eenmaal in de vol gepakte metro hingen, waren ze weer enthousiast. Het vrouwtje had een plattegrond op schoot. De mensenpups bleven staren van verbazing dat er zoveel soorten mensen in de trein zaten, die ook nog eens allemaal anders spraken dan wij. Wij waren voor hen ook direct herkenbaar als toeristen van het platteland!
De rust sloeg snel om in een heksenketel toen we op Amsterdam Centraal uitstapten en we weer daglicht zagen. Ik was helemaal in mijn element. Druk, veel obstakels en vooral heel veel mensen. Terwijl het vrouwtje probeerde om haar kinderroedel bijeen te houden, leidde ik het baasje veilig door de drukte. Dit was nog eens werken. Het vrouwtje riep dat we hier moesten oversteken.
Net als thuis hief het baasje zijn stok hoog in de lucht. Maar resultaten uit het verleden bieden blijkbaar geen garantie voor de toekomst. Het verkeer raasde voort en het baasje was blij dat hij zijn stok nog in zijn handen had. Dit ging nooit lukken zo. Ik moest op zoek naar een zebrapad.
Die had ik snel gevonden en ik hoorde zelfs een rateltikker. Maar door alle rinkelende trams, piepende bussen en het razende verkeer kon hij die niet horen. Hij moest er maar blindelings op vertrouwen dat al die medeburgers niet kleurenblind waren. Toen zij overstaken, liepen we met de meute mee. Er zouden die dag nog vele hindernissen volgen. De mensenpups keken hun ogen uit, maar de hoge, vertrouwde paal met de letter "M" was voor hen toch het hoogtepunt. Voor mij was het heerlijk om weer eens alles te laten zien wat ik op school had geleerd. Ik wist het nog allemaal. Want of je nou in het rustige Brabant of in Amsterdam bent, als geleidehond moet je overal op je hoede en alert zijn.
Groetjes,
Robinson
Door U
In de rubriek 'door u' publiceren wij brieven van lezers. De redactie verwelkomt ingezonden brieven, maar houdt zich het recht voor (te) lange brieven in te korten. Bijvoorkeur zijn inzendingen niet langer dan ½ A4 (getypt) en liever niet door uw hond 'geschreven'.
In de ban van de ring
Op 14 en 22 april zijn geleidehondgebruiker Marc Gottmer en zijn vrouw Chiara Beltrami in het huwelijk getreden. Eerst in Katwijk, en daarna nog eens in Italië, waar Chiara vandaan komt.
Marc: 'Allebei de keren wilden we graag een bruidsmeisje, maar er waren geen kinderen die onze ringen wilden dragen. Zo kregen we het idee om Eden, mijn geleidehond, daarvoor te gebruiken. De winkel waar de bruidsjurk is gemaakt, heeft van de extra stof van de rok een mooie strik gemaakt met een kussentje. Die strik werd met de ringen om de nek van Eden vastgemaakt. Na afloop van de plechtigheden ging het kussentje van de strik en liep Eden de rest van de dag met een vrolijke strik rond. Als cadeautje voor de gasten hadden we sleutelhangers van KNGF Geleidehonden met blonde labradors, net als Eden. Ook in Italië heeft Eden zich voorbeeldig gedragen. Beide keren heeft ze de show weten te stelen', aldus Marc.
25 april 2000 - 13 april 2008
Lieve Kosja,
Leven en werken met jou was één groot feest,
je bent tot het laatst dapper en stoer geweest.
Jouw zorgzaamheid en toewijding
waren onvoorwaardelijk.
Je werklust en gedrevenheid haast onuitputtelijk.
Maar nu ben je moe en wil je alleen nog maar slapen,
daarom hebben wij jou in alle liefde losgelaten.
Je koppie wilde dóór,
maar je lijf kon niet meer.
Rust nu maar uit, grote, blonde beer.
Ik ben zó ontzettend trots en dankbaar.
Dankzij jou was ik vrij,
Nu is de beurt aan mij om te zeggen,
Ga maar,
ga maar vrij!
Lieve stoere man,
voor altijd in ons hart.
Petra, Ad en Pongo
Dág Benja
Ruim zes jaar was je voor mij in de weer
Samen genoten we keer op keer
Toen brak de pensioenleeftijd aan
En was 't met geleidwerk voor jou gedaan
Je ging wonen in een ander huis
En je voelde je daar al heel gauw thuis
Je kreeg een speelkameraadje, Han
Nou, jullie konden er samen wat van
Vaak kon je mee naar veld en bos
Je kon dan heerlijk rennen, lekker los
Afgelopen week ging het helemaal mis
Je voelde je absoluut niet fris
Je hebt prima vervuld je plicht
Tot 't einde kwam in zicht.
Bedankt Anja, Henk en Han
Jullie waren een prachtig span
Riny van Horck
Rectificatie nestenoverzicht
In het nestenoverzicht 2007 in het voorjaarsnummer van Ten Geleide is een fout geslopen. Per abuis stond bij het fokgastgezin van het K-nest de familie Van den Hoek vermeld. Dit moet de familie Van de Ven zijn. Onze excuses hiervoor.
Nieuwe voorzitter bestuur KNGF Geleidehonden
Met ingang van 1 april jl. heeft de heer Paul Hendriks de voorzittershamer overgedragen aan Hans Welling. De heer Welling heeft zitting in het bestuur sinds 2005. Als voormalig directeur van Visio heeft de heer Welling veel kennis van de doelgroep visueel gehandicapten. Aangezien de vastgestelde drie termijnen voor de heer Hendriks verstreken zijn, vind deze wisseling van de wacht plaats. De heer Hendriks heeft d.d. 1 april het bestuur verlaten.
Naar Zwitserland met Flexchalet
Voor de reis van september heeft de reisorganisatie Flexchalet nog enkele plaatsen vrij. De week van 13 tot en met 20 september wordt de reis speciaal georganiseerd voor geleidehondgebruikers en een begeleider tegen een aantrekkelijke korting. Voor meer informatie: www.hondenvakantie.nl/geleidehond
Te dik is (een) zonde!
Overgewicht is een 'groeiend' probleem. Helaas treft de trend niet alleen mensen, maar ook honden. In de afgelopen weken bivakkeerde een te groot aantal honden op de geleidehondenschool, omdat het hun bazen niet meer lukte de hond af te laten vallen. De oorzaak is meestal simpel; teveel eten en te weinig beweging.
Bedreiging
Net als bij mensen is overgewicht voor honden een ernstige bedreiging van de gezondheid. Hart- en vaatziekten, diabetes, kortademigheid en toegenomen risico bij operaties zijn slechts een kleine greep uit de nadelige en soms zelfs fatale gevolgen. De prestaties van de geleidehond en zijn uithoudingsvermogen hebben ernstig onder overgewicht te lijden. Ondanks een intensief begeleidingstraject vallen veel te zware honden toch niet af. Tot groot verdriet van de geleidehondgebruiker en de instructeur gaat de hond dan, de eerste keer tijdelijk, mee terug naar school om daar af te vallen. De hond is hierdoor uit z'n doen en de baas zit een tijd zonder geleidehond.
Voorkom overgewicht
Laat het niet zover komen! Houdt gewicht en voeding scherp in de gaten. Een hond is goed op gewicht als u zijn ribben zonder teveel druk van uw vingers, goed kunt voelen. Is u dit te abstract, laat hem dan regelmatig wegen bij de dierenarts. Een toename in gewicht van maximaal 5% van het startgewicht toen de hond de school verliet, is toelaatbaar. Alles daarboven is teveel. Natuurlijk mag u uw hond best eens iets lekkers geven als beloning. U kunt deze beloning dan ' s avonds van zijn hoeveelheid brokken aftrekken. De liefde van de hond gaat echt niet alleen door de maag. Wie zijn hond echt wil belonen, doet dat met een extra wandeling of een spelletje. Twee vliegen in éen klap!
Flexibele geleidehondgebruikers het best bereikbaar
We leiden steeds meer geleidehonden op. Er komen dus steeds meer geleidehondgebruikers bij, die allemaal op instructie gaan of thuisinstructie krijgen en nazorgbezoeken ontvangen. Om dit soepel te laten verlopen, vergt het nodige organisatietalent van onze medewerkers en begrip en de flexibiliteit van geleidehondgebruikers. Zegt u een geplande afspraak af, dan zijn de gevolgen verstrekkender dan u in eerste instantie zou denken.
Voor wie wij uitnodigen voor een instructie op de school, zit een hond klaar voor aflevering. Wat menigeen zich niet realiseert, is dat wanneer de voorgestelde datum niet uitkomt, de hond minstens een maand nodeloos in de kennel zit.
Ook de planning van de nazorgbezoeken zorgt nogal eens voor hoofdbrekens. Om tijd en geld te besparen legt de instructeur bezoeken af die op een logische route liggen. Kan één iemand op deze route niet, dan moet de hele planning omgegooid worden of de persoon in kwestie apart bezocht worden. Natuurlijk hebben wij er begrip voor dat juist geleidehondgebruikers een actief leven leiden en nog meer te doen hebben. Het zou ons al heel veel helpen als u zou willen meedenken en zich zo flexibel mogelijk zou willen opstellen. Wij kunnen u dan verzekeren van de persoonlijke aandacht die u van ons gewend bent.
Goede loslaatplekken gezocht
Om uw hond slank, fit en tevreden te houden is regelmatig loslopen belangrijk. Het wordt in Nederland helaas steeds lastiger om goede, veilige loslaatplekken te vinden. Om nieuwe cliënten en bestaande cliënten die van woonomgeving veranderen, te helpen, willen wij de loslaatplekken inventariseren. Weet u een goede plek? Stuur dan een mail met korte beschrijving naar J.Oosterhoff@geleidehond.nl Vast heel hartelijk dank!
Kerkkoor Cornel doet donatie
Het katholieke kerkkoor Cornel uit Slagharen heeft KNGF Geleidehonden blij gemaakt met een mooie donatie. Ieder jaar geeft het koor een kerstconcert waarvan de opbrengst naar een goed doel gaat. Dit jaar viel de eer te beurt aan de geleidehondenschool. Overigens is dit niet helemaal toevallig. Begeleidend pianist Niels Schlepers kreeg dit jaar zijn nieuwe geleidehond Seven. Voor hem een goede reden KNGF Geleidehonden voor te stellen als goed doel. Als initiator overhandigde hij de cheque aan directeur Ellen Greve.
«
Honden op school
Afke, Aimé,e Akke, Alfie, Almas, Archie, August, Belle, Bessie, Bouke, Bruce, Buddy, Buster, Capi, Casey, CC, Chraig, Chubby, Davey, Otis, Vendor, Wendel, Zabai, Zara